Chế tài là gì? Áp dụng chế tài khi nào?

Chế tài là gì? Chắc chắn rằng đang có rất nhiều người mơ hồ về khái niệm của từ này. Áp dụng chế tài khi nào? Và hiện nay pháp luật có những chế tài nào. Hãy cùng Luật Thiên Minh tìm hiều ngay sau đây

Chế tài là gì?

– Trong các tài liệu quy định về khái niệm thuật ngữ thuộc lĩnh vực luật pháp, thì chế tài được xem là một một trong ba bộ phận, cùng với giả định và quy định cấu thành nên một quy phạm pháp luật. Theo đó, nó là một bộ phận quy định mọi hình thức thực hiện trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi phạm tội, chế tài hoạt động trên cơ sở các quy tắc xử sự chung được ghi pử hai phần còn lại trong quy phạm pháp luật.

– Tùy vào từng đặc điểm lợi ích mà pháp luật đứng ra bảo vệ, mức độ thiệt hại, tính chất của hành vi phạm tối và những vấn đề liên quan khác thì chế tài sẽ được áp dụng theo những trường hợp khác nhau, theo các mức độ khác nhau, có thể là tăng hoặc cũng có thể giảm chế tài. Trong hình sự, có hình thức chế tài trừng trị, trong hành chính, dân sự, chế tài có hình thức khôi phục trạng thái pháp lý ban đầu, trong hành chính, kinh tế, dân sự, chế tài có hình thức bảo vệ và chế tài bảo đảm.

– Được xem là quan trọng và không thể thiếu đi trong bộ phận cấu thành nên một quy phạm pháp luật, thực hiện việc áp dụng chế tài có ý nghĩa lớn trong việc đảm bảo tính nghiêm minh, tính trật tự, tính an toàn của pháp luật và xã hội. Là sự thể hiện thái độ với những trường hợp vi phạm luật pháp của Nhà nước Việt Nam, thực hiện chế tài đúng đắn là một sự phòng ngừa, răn đe, ngăn chặn, giáo dục cho xã hội về việc tuân thủ luật pháp, cũng là mang lại hiệu quả cao trong mục tiêu xây dựng, hoàn thiện và phát triển về mọi mặt của Nhà nước.

Áp dụng chế tài khi nào?

Mặc dù là công cụ cần thiết để đảm bảo các chủ thể trong mỗi tình huống cần tuân theo những quy định của pháp luật. Tuy nhiên việc áp dụng các chế tài cũng cần căn cứ từng trường hợp cụ thể. Việc áp dụng chế tài cũng phụ thuộc vào nhưng đặc điểm của lợi ích và pháp luật cần bảo vệ.

Chế tài gồm có các hình thức:

+ Chế tài trừng trị ( trong lĩnh vực hình sự)

+ Chế tài khôi phục trạng thái pháp lý ban đầu (trong lĩnh vực hành chính, dân sự)

+ Chế tài bảo vệ và chế tài bảo đảm ( trong lĩnh vực hành chính, kinh tế, dân sự)

+ Chế tài vô hiệu hóa.

Những hình thức này được căn cứ vào tính chất của hành vi phạm pháp. Mức độ thiệt hại và những vấn đề khác khi có liên quan đối với việc tăng nặng hoặc giảm nhẹ khi áp dụng chế tài

Vậy chế tài là gì? Chế tài là bộ phận không thể thiếu trong một quy phạm pháp luật. Nhằm đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, nhằm đảm bảo trật tự an toàn xã hội. Chế tài thể hiện thái độ của Nhà nước đối với những hành vi vi phạm pháp luật. Và có tác dụng phòng ngừa giáo dục để đảm bảo việc tuân thủ pháp luật, góp phần thực hiện mục đích của Nhà nước trong mọi lĩnh vực: Chính trị, Kinh tế, Văn hóa, Xã hội, Quốc phòng, An ninh …. Trong từng giai đoạn cụ thể.

Một số loại chế tài thường gặp.  

Chế tài hành chính

Là những hậu quả pháp lý khi chủ thể vi phạm những quy định trong pháp luật về hành chính. Bộ phận của quy phạm pháp luật hành chính (giả định, quy định, chế tài). Xác định biện pháp xử lý của Nhà nước đối với cá nhân, tổ chức. Có hành vi vi phạm pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm, chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Chế tài hình s

Là những hậu quả về pháp lý khi chủ thể vi phạm những điều được quy định trong luật hình sự. Chế tài hình sự là bộ phận hợp thành của quy phạm pháp luật hình sự. Xác định loại và giới hạn mức độ hình phạt có thể áp dụng đối với người thực hiện hành vi phạm tội được quy định trong quy phạm pháp luật hình sự đó. Chế tài được quy định trong quy phạm pháp luật hình sự và được áp dụng với người thực hiện hành vi phạm tội.

Chế tài dân sự

Hậu quả pháp lý bất lợi ngoài mong muốn được áp dụng đối với người có hành vi vi phạm trong quan hệ dân sự khi họ thực hiện. Thực hiện không đúng các nghĩa vụ dân sự. Chế tài dân sự thường liên quan đến tài sản (buộc sửa chữa, bồi thường thiệt hại, khôi phục lại tình trạng ban đầu. Hoàn trả lại cho nhau những gì đã nhận…)

Hoặc có thể là những biện pháp chế tài khác (buộc chấm dứt hành vi vi phạm, buộc xin lỗi, cải chính công khai…)

Chế tài thương mại

Chế tài thương mại là hậu quả được áp dụng cho bên vi phạm. Khi có những hành vi vi phạm xảy ra trong giao kết, thực hiện hợp đồng thương mại. Chế tài này còn được gọi là chế tài hợp đồng. Khi một bên chủ thể vi phạm các quy định về thương mại được quy định trong Luật Thương mại 2005 và các quy định khác có liên quan. Sẽ bị áp dụng các chế tài được quy định tại Điều 292, Luật thương mại 2005.

Cho ví dụ về chế tài là gì?

Ví dụ:

Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. (Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015).

– Giả định: “Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác”. Giả định trong trường hợp này đã nêu lên đối tượng phải chịu sự điều chỉnh của quy phạm pháp luật này đó là người xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác.

– Quy định: không được nêu rõ ràng trong quy phạm pháp luật nhưng ở dạng quy định ngầm. Theo đó, quy định trong trường hợp này là không được xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác.

Chế tài: “bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm”. Chế tài ở đây là biện pháp của Nhà nước tác động đến chủ thể vi phạm pháp luật.

Trên đây là khái niệm chế tài là gì và nhưng vấn đề liên quan. Hy vọng đã có thể giải đáp phần nào những thắc mắc của bạn. Nếu vẫn còn những băn khoăn, thắc mắc các bạn hãy đến văn phòng luật sư hoặc Luật Thiên Minh.

Xem thêm:

>>> Áp dụng chế tài và căn cứ áp dụng chế tài

>>> Cắt khẩu là như thế nào? Thủ tục cắt hộ khẩu, chuyển khẩu

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN PHÁP LUẬT THIÊN MINH

Add: Tòa AQUA 1 109OT12B Vinhomes Golden River, số 2 Tôn Đức Thắng, Phường Bến Nghé, Quận 1

Tel: 0839 400 004 – 0836 400 004

Trân trọng !