Công ty Luật Thiên Minh

CHA MẸ LẬP HỢP ĐỒNG TẶNG CHO BẤT ĐỘNG SẢN, ĐỘNG SẢN CHO CON CÁI CÓ PHẢI ĐÓNG THUẾ KHÔNG?

06 tháng 11 2026
Đỗ Trọng Đạt

Khi cha mẹ quyết định chuyển giao tài sản tích lũy cho con cái thông qua hình thức tặng cho, một trong những vấn đề pháp lý được quan tâm hàng đầu là nghĩa vụ nộp thuế và các khoản phí liên quan. Việc hiểu rõ các quy định về thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ và thủ tục sang tên sẽ giúp gia đình tối ưu hóa chi phí và tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.

1. QUY ĐỊNH CHUNG VỀ HỢP ĐỒNG TẶNG CHO TÀI SẢN

Theo Bộ luật Dân sự 2015, tài sản được phân loại thành bất động sản và động sản. Bất động sản bao gồm đất đai, nhà, công trình xây dựng gắn liền với đất và các tài sản khác gắn liền với đất đai, nhà cửa. Động sản là những tài sản không phải là bất động sản.

Hợp đồng tặng cho tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên tặng cho giao tài sản của mình và chuyển quyền sở hữu cho bên được tặng cho mà không yêu cầu đền bù, và bên được tặng cho đồng ý nhận. Tùy thuộc vào loại tài sản, pháp luật quy định điều kiện có hiệu lực khác nhau:

  • Đối với động sản: Hợp đồng tặng cho động sản có hiệu lực kể từ thời điểm bên được tặng cho nhận tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Nếu luật quy định động sản đó phải đăng ký quyền sở hữu (như ô tô, xe máy) thì hợp đồng có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký.
  • Đối với bất động sản: Việc tặng cho bắt buộc phải được lập thành văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký nếu luật yêu cầu. Hợp đồng tặng cho bất động sản chỉ phát sinh hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký. Nếu bất động sản không yêu cầu đăng ký quyền sở hữu, hợp đồng có hiệu lực từ thời điểm chuyển giao tài sản.

2. Nghĩa vụ thuế khi cha mẹ tặng cho Bất động sản cho con cái

Bất động sản (đất đai, nhà ở) là tài sản có giá trị lớn. Về nguyên tắc, các giao dịch liên quan đến đất đai thường phát sinh các khoản thu ngân sách, tiêu biểu là thuế sử dụng đất và thuế thu nhập từ chuyển quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên, đối với giao dịch tặng cho giữa cha mẹ và con cái, pháp luật thuế hiện hành có những chính sách ưu đãi đặc biệt nhằm hỗ trợ quan hệ huyết thống và gia đình:

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 4 Luật Thuế Thu Nhập Cá Nhân:

“Điều 4. Thu nhập được miễn thuế

1. Thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.”

Như vậy thu nhập từ nhận quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau được miễn thuế thu nhập cá nhân.

Và Căn cứ Khoản 10 Điều 10 Nghị định số 10/2022/NĐ-CP Nghị Định Quy Định Về Lệ Phí Trước Bạ:

“Điều 10. Miễn lệ phí trước bạ

…

10. Nhà, đất nhận thừa kế hoặc là quà tặng giữa: Vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau nay được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.”

Như vậy tương tự như thuế TNCN, việc tặng cho nhà đất giữa các đối tượng có quan hệ gia đình trực hệ nêu trên cũng được miễn lệ phí trước bạ khi làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở.

Như vậy, khi cha mẹ làm hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và nhà ở cho con cái, các bên không phải đóng thuế thu nhập cá nhân và lệ phí trước bạ.

3. Nghĩa vụ thuế khi cha mẹ tặng cho Động sản cho con cái

Đối với tài sản là động sản, nghĩa vụ thuế phụ thuộc vào việc tài sản đó có thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu hay không:

Căn theo Điều 18 Luật Thuế Thu Nhập Cá Nhân:

"Điều 18. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng

1. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất 10%.

2. Thu nhập tính thuế từ nhận thừa kế, quà tặng là phần giá trị tài sản thừa kế, quà tặng vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần phát sinh.

3. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế được quy định như sau:

a) Đối với thu nhập từ nhận thừa kế là thời điểm người nộp thuế nhận được thừa kế;

b) Đối với thu nhập từ nhận quà tặng là thời điểm tổ chức, cá nhân tặng cho người nộp thuế hoặc thời điểm người nộp thuế nhận được thu nhập.

4. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.”

 

Điều 18. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng

1. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất 10%.

2. Thu nhập tính thuế từ nhận thừa kế, quà tặng là phần giá trị tài sản thừa kế, quà tặng vượt trên 20 triệu đồng mà người nộp thuế nhận được theo từng lần phát sinh.

3. Thời điểm xác định thu nhập tính thuế được quy định như sau:

a) Đối với thu nhập từ nhận thừa kế là thời điểm người nộp thuế nhận được thừa kế;

b) Đối với thu nhập từ nhận quà tặng là thời điểm tổ chức, cá nhân tặng cho người nộp thuế hoặc thời điểm người nộp thuế nhận được thu nhập.

4. Chính phủ quy định chi tiết Điều này.

 

Và Điều 61 Nghị Định 253/2026/NĐ-CP:

“Điều 61. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng

1. Thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ nhận thừa kế, quà tặng của cá nhân cư trú được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân (x) với thuế suất 10%.

…

4. Một số trường hợp cụ thể như sau:

…

d) Đối với nhận thừa kế, quà tặng là tài sản khác phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng, việc xác định thu nhập tính thuế được căn cứ vào giá tính lệ phí trước bạ của tài sản đó hoặc tài sản cùng loại (nếu có) tại thời điểm cá nhân làm thủ tục đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản thừa kế, quà tặng. Trường hợp cá nhân nhận thừa kế, quà tặng là tài sản nhập khẩu và cá nhân phải nộp các loại thuế liên quan đến việc nhập khẩu tài sản thì giá trị tài sản làm căn cứ tính thuế là giá tính lệ phí trước bạ tại thời điểm đăng ký quyền sở hữu trừ các khoản thuế đã nộp ở khâu nhập khẩu.”

Như vậy ta thấy được:

- Động sản không phải đăng ký (Tiền mặt, vàng bạc, đồ trang sức, nội thất): Cha mẹ tặng cho con cái các tài sản này không phát sinh thủ tục hành chính, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân hay bất kỳ khoản lệ phí nào.

- Động sản phải đăng ký (Ô tô, xe máy, tàu thuyền):

            +Thuế thu nhập cá nhân: Việc tặng cho ô tô, xe máy không thuộc danh mục tài sản phải chịu thuế TNCN từ nhận quà tặng (luật thuế TNCN chỉ đánh thuế quà tặng đối với bất động sản, chứng khoán, phần vốn góp, cơ sở kinh doanh).

            +Lệ phí trước bạ: Khác với bất động sản, pháp luật hiện hành không miễn lệ phí trước bạ đối với giao dịch tặng cho phương tiện giao thông (như ô tô, xe máy) giữa cha mẹ và con cái. Người nhận tặng cho vẫn phải đóng lệ phí trước bạ theo tỷ lệ phần trăm quy định dựa trên giá trị tài sản khi đi làm thủ tục sang tên đổi chủ.

Ví Dụ: Cha mẹ làm thủ tục tặng cho con gái một chiếc ô tô Toyota Camry đã qua sử dụng.

Căn cứ xác định giá: Tại thời điểm người con đi làm thủ tục đăng ký sang tên đổi chủ, cơ quan thuế căn cứ vào barem giá và tỷ lệ hao mòn để xác định giá tính lệ phí trước bạ cho chiếc xe này là 600.000.000 đồng.

Lệ phí trước bạ phải nộp: Cơ quan thuế sẽ dùng mức giá 600.000.000 đồng này nhân với tỷ lệ thu lệ phí trước bạ (ví dụ mức thu đối với ô tô sang tên là 2%). Số tiền lệ phí trước bạ người con phải nộp = 600.000.000 x 2% = 12.000.000 đồng.

Thu nhập tính thuế: Theo quy định, thu nhập tính thuế từ quà tặng ô tô này không dựa trên giá mua mới hay giá trị khai trên hợp đồng tặng cho, mà được xác định bằng đúng giá tính lệ phí trước bạ là 600.000.000 đồng.

4. Các khoản phí, lệ phí hành chính khác cần lưu ý

Mặc dù được miễn các loại thuế và lệ phí lớn khi tặng cho nhà đất, cha mẹ và con cái vẫn cần chuẩn bị tài chính để chi trả một số khoản phí hành chính bắt buộc trong quá trình thực hiện thủ tục sang tên, bao gồm:

  • Phí công chứng hợp đồng tặng cho: Được tính dựa trên giá trị tài sản tặng cho hoặc khung giá đất do Nhà nước quy định. Hợp đồng tặng cho bất động sản bắt buộc phải công chứng, chứng thực mới đủ điều kiện làm thủ tục sang tên.
  • Phí thẩm định hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Mức thu do Hội đồng nhân dân từng tỉnh, thành phố quy định.
  • Lệ phí cấp Giấy chứng nhận (Sổ đỏ, Sổ hồng): Thường là khoản phí nhỏ (vài chục đến hơn một trăm nghìn đồng) để phôi in và cấp sổ mới hoặc cập nhật biến động.

Thủ tục tặng cho nhà đất giữa những người thân trong gia đình tưởng chừng đơn giản nhưng lại đòi hỏi sự am hiểu kỹ lưỡng về pháp luật Đất đai, Thuế và Dân sự. Thực tế, nếu hợp đồng không được soạn thảo chặt chẽ hoặc hồ sơ chứng minh quan hệ nhân thân không đầy đủ, bạn rất dễ gặp rủi ro phát sinh tranh chấp thừa kế sau này, mất nhiều thời gian đi lại bổ sung giấy tờ, hoặc không được hưởng các chính sách miễn thuế, lệ phí trước bạ.

Để quá trình chuyển giao tài sản cho những người thân yêu diễn ra an toàn, minh bạch và tối ưu chi phí nhất, hãy để đội ngũ Luật sư giàu kinh nghiệm của Công ty Luật Thiên Minh đồng hành cùng bạn. Chúng tôi cung cấp dịch vụ pháp lý trọn gói

✅ Công ty TNHH Luật Thiên Minh

🏛 Trụ sở chính: Số 10, ngõ 139/35, đường Tam Trinh, phường Vĩnh Tuy, Thành phố Hà Nội.

📞 Điện thoại: 0941.477.020 (Zalo/Line/Messenger)

📩 Email: info.luatthienminh@gmail.com

🌐 Website: luatthienminh.vn

phone 0941477020
Messenger